Владимир Путин чаршембе куню августнынъ 29-да телевизион шекилинде русиелилерге мураджаат этти, бу нефакъа къанунлары денъиштирильмеси боюнджа меселе олды. Чыкъыш тахминен 35 дакъкъа девам этти, деп яза РИА Новости агентлиги.

Президент къайд этти ки, нефакъа денъишмелернинъ эсас вазифеси — «бир къач йылгъа эвель» нефакъа системасынынъ тургъунлыгъыны ве стабиллигини темин этмек.

Буннен бирге девлет башы бир сыра чарелерни тевсие этти, олар къабул этильген къарарларны олдукъча йымшатаджакъ.

Президентнинъ тевсиелери

Нефакъа яшынынъ котерилювини къадынлар ичюн 8 йылдан 5 йылгъадже (63-тан  60-къадже) эксильтмек керек. Бундан гъайры, чокъ балалы аналар нефакъагъа муддеттен эвель чыкъмакъ акъкъыны эльде этеджеклер.

«Яни, эегр къадынныъ учь баласы олса, о нефакъагъа муддеттен учь йылгъа эвель чыкъа биледжек. Эгер дёрт баласы олса — дёрт йылгъа эвель. 5 ве бундан зияде баласы олгъан къадынлар ичюн эр шей шимдики киби къалмакъ керек, олар нефакъагъа 50 яшында чыкъа биледжеклер», — деп, бильдирди президент.

Якъын эки йыл девамында эски къанунлар боюнджа нефакъагъа чыкъмакъ керек гражданлар ичюн айры имтияз тайинленеджек — янъы нефакъа яшындан алты айгъа эвель нефакъаны ресмийлештирмек мумкюн.

Девлет къошма гарантияларны теслим этеджек, олар эмек базарында уйкен яшлы гражданларнынъ менфаатыны къорчалайджакъ.

«Онынъ ичюн кечиджи девирде нефакъадан алдын яшны нефакъагъа чыкъмакъ муддеттен беш йыл эвельки яшны саймагъа теклиф этем. Текрарлайым, мында бир пакет чарелер керек. Бойлеликнен, нефакъадан алдын яшлы хадимни иштен бошаткъан, эм де ишке алынгъан вакъыт буны себеп сайып, ред эткен, иш теслим этиджилер ичюн мемурий ве атта джинаий месулиетликни бельгилемеге керек деп саям», — деп, къайд этти девлет башы.

Нефакъадан алдын яшлы гражданлар ичюн  квалификация юксельтилюви боюнджа махсус программа пейда оладжакъ. Онъа федераль бюджеттен пара айырыладжакъ.

Нефакъадан алдын яшлы гражданлар ичюн  ишсизлик боюнджа нефакъанынъ колеми эки кереге зияде артаджакъ — шимдики  4 бинъ 900 рубледен 11 бинъ 280 рублеге къадар, 2019 сене январьнинъ 1-ден, бу паралар бир йыл тёленеджек.

Шимальнинъ сайысы аз олгъан тамыр халкълары ичюн нефакъа тайин этилювнинъ шимдики шартлары ойле де къаладжакъ.
Нефакъагъа муддеттен эвель чыкъмагъа акъ берген стаж 3 йылгъа эксиледжек. Къадынлар ичюн 37 яшкъадже, эркеклер ичюн исе 42 яшкъадже.

Нефакъа сисмемасынынъ исляаты екюнленгендже эписи федераль имтиязлар къаладжакъ, олар 2018 сене  декабрь 31-недже чалыша (мульк ве топракъ бергилери боюнджа).

Денъишмелернинъ вакъыты кельди

Путин хатырлатты ки, нефакъа яшы котерилюви акъта мунакъаша тап совет девиринде алып барыла эди. Амма бу суаль «даима башкъа вакъыткъа къалдырыла эди» ве къарарлар алынмай эди.

Президент къайд этти ки, 2020-нджи сенелери Русие столкнется с демографик проблемлерге расткеледжек, олар 1990-нджи сенелернинъ бухраны иле багълы.

«Шимди тамам шу, 90-нджы сенелери догъгъан ве сайысы гъает аз олгъан несиль, чалыша бильгенлер сайыла. Буннен багълы нефакъа системасына агъырлыкъ тюше, чюнки о бизде эсасен бирдемлик умдесинде къурулгъан», — деп, къайд этти девлет башы.
Путин айткъанына коре, эгер шимди керекли къарарларны алмасакъ, бу огде джемиетнинъ стабиллигини, демек мемлекетнинъ хавфсызлыгъыны телюкеге огърата биле.

«Биз инкишаф этмек керекмиз. Фуъкреликни енъмек керекмиз, уйкен несиль инсанлар ичюн, эм бугуньки, эм келеджек нефакъаджылар ичюн,  яхшы яшайыш темин этмек керекмиз», — деп, къошты президент.

Къануларда денъишмелер

Девлет думасы июльнинъ 19-да биринджи окъувда нефакъа къанунларында денъишмелер акъта акимиет къанун лейхасыны алгъышлады. Лейхагъа бинаен эркеклер 65 яштан. Къадынлар исе 63 яштан нефакъагъа чыкъмакъ кереклер.

Планлаштырыла ки, денъишмелер басамакъ шекилинде оладжакъ ве 2019 сенеси башланаджакъ. Девлет думасы къанун лейханынъ темелини алгъышлады. Энди сентябрьнинъ 24-не къадар весикъагъа чешит денъишмелер топланаджакъ. Сонъра весикъа экинджи ве учюнджи окъувдан кечеджек ве Федерация шурасына ёлланыладжакъ.

Назирлер кабинетинде къайд эткенлерине коре, 2019 сене чалышмагъан нефакъаджыларнынъ бир айлыкъ нефакъаларыны бир бинъге котермеге имкян береджек. 2024 сенеге исе тазминат тахминен 20 бинъ рублени тешкиль этеджек — бу 2018 сенеге бакъкъанда тахминен 35 файызгъа зияде.

Шимди нефакъагъа чыкъмакънынъ стандарт яшы эркеклер ичюн 60 яшны ве къадынлар ичюн 55 яшны тешкиль эте. О чокътан тайинленди. Нефакъа къанунларында денъишмелер акъта суаль чокътан музакере этиле. Мемлекетте чалышкъанларнынъ сайысы эксиле, нефакъаджыларнынъ сайысы исе, аксине, арта, онынъ ичюн денъишмелер пек керекли. Бугунь дюнья девлетлерининъ нефакъа яшы 60-65 яшны тешкиль эте.