90-нджы сенелерининъ башында Изаурадан зияде телесейирджилер тек Феридени севе эдилер! «Королёк – птичка певчая», яни «Чалы къушу» адлы сериал бирден суперхит олды. Ве энъ эвеля баш рольни иджра эткен актриса себебинден. Айдан Шенернинъ дюльберлиги ве кескин табиаты, къараманнынъ зейини киби, онъа тувгъан Туркиеден де зияде, рус тилинде лаф эткен мемлекетлерде рагъбетлик кетирди. Бу исе дюльберлик конкурсынынъ гъалиби ильк иджра эткен дебют роль олды. Бунъа бакъмадан, «Чалы къушундан» сонъ шаркъий дюльбер бизим телеэкранларымызда башкъа пейда олмады, онынъ ичюн онынъ такъдири акъта Русиеде малюмат аз. 

Айдан Шенер бугунь насыл яшай ве ненен огъраша? «Россия для всех» порталынынъ журналистлери ондан саде шкильде сорадылар — олар электрон почтагъа мекюп яздылар. Ве актриса «ёкъ» деп оламады, эм де онынъ тамырлары — земаневий Русие территориясындан.

— Сиз бир кере къорантанъыз Къазандан ве Къырымдан деген эдинъиз. Тамырларынъыз акъта тафсилятлыджа айтып берсенъиз.

— Бильгеним чокъ дегиль. Манъа белли олгъанына коре, анамнынъ аилеси  1870-нджы сенелери Къырымдан кочип кельген эди. Бабамнынъ аилеси исе Къазандан кельди. Бу не акъыт олгъаныны ве олар ким олгъанларыны мен бильмейим, амма занымджа, олар Туркиеге 1700-нджи сенелери кутьлевий кочювлер вакъытында кельгендирлер. Мен Къазанда ве Къырымда булундым (2003 ве 2013 сенелери – муар.). Афсуз ки, Къазанда чокъ вакъыт кечирип олмадым, амма Къырымда токъталдым. Тарихий ерлерни зиярет эттим. Багъчасарай керчектен де теэссюрат къалдырды. Эдждатларым яшагъан ерлерни корьмек пек меракълы.

© Кадр из фильма «Королёк - птичка певчая»
90-нджы сенелери Фериде къараманы себебинден Шенер миллионлардже инсанлар ичюн мабут олды

— Русиеге даа кельмеге планлаштырасызмы? Бу ерде сизни хатырлайлар ве севелер.

— Эльбет, Русиеге кельмеге истер эдим. Руслар мени севгенлерини билем ве дуям. Даветнаме алсам я да зиярет тешкиль олунса, мен, эльбет, кене де келерим. 

— Насыл тюшюнесиз, не ичюн бизде сизинъ Фериденъизни о къадар севдилер?

— Фильм Русиеде косьтерильген заман, мен мухлислерден чокътан-чокъ мектюп ала эдим. Ичтимаий агълар даркъалгъан сонъ русиелилерден электрон мектюплер ве  Instagram агъында месаджлар алып башладым. Олар мени хатырлагъанларыны ве севгенлерини билем. Ве бу мени бахтлы япа.

«Чалы къушу» мени кениш кутьлелерде белли инсан этти. Мен бу рольни мемнюниетлик иле иджра эттим ве озюм онъа ошагъанымы дуя эдим. Турк халкъы да оны ве аля даа хатырлай. Мен къайда барсам да, адамлар мени Gulbeseker я да Фериде деп, адлайлар.
Сёз сырасы, «Чалы къушу» якъынларда янъыдан чыкъарылды, амма бу о къадар рагъбетли олмады.

© Из архива Айдан Шенер
Шимди Шенер Истамбулда шахсий эвинде яшай

— Шимди сиз фильмлерде чыкъасызмы? Бир де бир интервьюда сиз Анна Каренина ролюни иджра этмек арзунъыз акъта айткъан эдинъиз? Сиз бунъы япып олдынъызмы?

— Эльбет, Анна Каренинаны иджра этмек истегим бар. Эр бир актриса Анна Каренинанынъ ролюни ойнамагъа истер эди. Бу белли ве классик эсердир. Бельки, келеджекте ойнарым.  Кечкен сене мен «Kalbimdeki Deniz» адлы телешоугъа давет этильген актриса эдим. Бу сене мен телевизион программа азырлайым. О шимди чыкъарыла. Бундан гъайры сонъки 4-5 йыл театрде чыкъышта булунам.

— Кенан Калав, Кямрана в «Чалы къушу» фильминде Кямран ролюни иджра эткен артист иле къонушасызмы?

— Эльбет, биз корюшемиз, эски заманларны хатырлаймы. Шимди онынъ яшайышы башкъа. О, Испанияда ресторанларнынъ саиби ола. Туркиеде исе йлда 2-3 ай яшай. Келе, кете. Мен оны пек севем.

— Сиз айткъанынъыз киби, 2013 сенеси «Чалы къушунынъ» ремейки чыкъты. КМВ язгъанларына коре, сизге иштирак этмеге тевсие эттилер, амма сиз ред эттинъиз. Не ичюн?

— Асылында, тевсие этмедилер. Бу анълашылмамазлыкъ. Амма атта тевсие эткен олсалар биле, мен разы олмаз эдим. Чюнки бунынъ кереклиги ёкъ. Энъ яхшы версия энди чыкъарылды.

© Из архива Айдан Шенер
Айдан Шенернинъ архивинден

— Земаневий киноларны бакъасызмы? Сизинъ дюльберлигинъиз Русиеде севильген образгъа ошай: София Лорен, Моника Беллуччи, Орнелла Мутти. Я сизинъ идеалларынъыз насыл?

— Мен дюньявий кинематографны козетмеге тырышам ве кино бакъмагъа пек севем. Атта эгер кинотеатрге барып олмасам, эвде эр кунь кино бакъам. Эски голливуд фильмлерини бегенем, хусусан 50—нджи ве 60-нджы сенелерде чыкъкъанларыны. Мен Мерил Стрипнинъ буюк мухлиси олам. Шарлиз Терон, Одри Хепберн, Ингрид Бергман кибилерни бегенем.

— Сиз айванлар къорчаланувы иле огърашкъанынъз акъта язалар. Бу акъта тафсилятлыджа тариф этсенъиз. Насыл эв айванларынъыз бар?

— Мен айванларны пек севем. Аллах айванларны инсанларгъа ишана, деп, тюшюнем. Хйрие лейхаларында иштирак этмеге тырышам. Айванларгъа нисбетен мераметсиз олгъан адамларгъа нефрет дуям. Олар такъатсыз махлюкъларгъа насыл бакъсалар, оларны да тамам шойле джезалагъанларыны истейим. Меним эвимде аман-аман 20 мышыкъ ве 4 опек бар. Мен олар иле бахтлым. Олар инсанларны севелер, оларнынъ  гъайретлери буюк ве онынъле пайлашалар.

Айдан Шенернинъ архивинден

— Насыл этип бойле яш ве дюльбер къадын оларакъ къалгъанынъыз акъта айтсанъыз. Спорт иле огърашасызмы?

— Мени дюльбер деп, сайгъанынъыз ичюн сагъ олунъыз. Айрыджа бир шей япмайым ве озюми бакъмакъ ичюн пек чокъ вакъыт масраф этмейим. Беденим ве озюм бойле олгъанымнен мемнюним. Терим темизленюви мен ичюн пек муимдир. Кимериде юзюм ичюн лимон я да хыяр сувуны къулланам, кимериде пиринч сувундан маскалар этем. Бойле саде маскаларны севем. Эм де терими сувсызлыкътан къорчаламагъа тырышам. 

Бундан гъайры, мен ичюн аш-сув пек муим. Мен чокъ себзе ашайым. Этни пек севмейим, амма балыкъны пек севем. Афсуз ки, спорт иле огърашмайым. Мен буны бегенмейим. Кимериде джаяв юрем. Амма эвде айванлар себебинден мен пек фаалим, олар артындан чапкъалайым. Ве асылында мен чокъ къаыбырдайым, эвде отурмагъа севмейим.

Малюмат: Айдан Шенер 1963 сене мартнынъ 1-де Туркиенинъ  Килис шеэринде музыкашынас ве эв бикеси къорантасында догъды. Он секиз яшында Шенер «Мисс Турция» адлы дюльберлик конкурсында гъалебе къазанды ве 1981 сене «Мисс Мира» адлы конкурста озь мемлекетини такъдим этти. Бундан сонъ мувафакъиетли модель олды. Ильк ролюни 1986 «Çalıkuşu» сериалында иджра этти, бу фильм СНГ мемлекетлеринде «Королек – птичка певчая» киби белли.

1983 сене Шенер ве турк футболджы Айхан Акбин аиле тиздилер. Оларнынъ къызы догъды. 1991 сене омюр аркъардашлар айырылдылар.

Шенер тюрк сериалларында 20-ден зияде роль ойнады, амма олардан ич бириси «Чалы къушу» киби мешур олмады.